بازی هایی برای تقویت هوش کودکان

• تخته نرد، برای کودکان بزرگ‌تر

تخته نرد یکی از محبوب‌ترین بازی‌های تخته‌ای در ایران است که بر خلاف تصور عموم که فکر می‌کنند فقط به شانس وابسته است، لایه‌ی عمیقی از استراتژی دارد. کودک باید با توجه به اعداد تاس، بهترین حرکت را انتخاب کند و ریسک و پاداش هر گزینه را بسنجد. این بازی برای سنین ۶ سال به بالا مناسب است و هوش کودک را به خوبی به چالش می‌کشد.

در این بازی هر بازیکن ۱۵ مهره دارد. بازیکنان دو تاس می‌اندازند و با توجه به اعداد ظاهر شده، مهره‌های خود را حرکت می‌دهند. هدف این است که همه‌ی مهره‌ها را به خانه‌ی خودی برسانند و سپس آنها را از صفحه خارج کنند. در طول بازی، اگر مهره‌ای تنها در خانه‌ای باشد، حریف می‌تواند آن را بزند و به خانه‌ی اول برگرداند.

• مکعب روبیک؛ برای باهوش‌ترها

حل کردن روبیک برای کودکان ۷ سال به بالا یک چالش ذهنی تمام‌عیار است. این بازی، حافظه‌، دقت، صبر و پشتکار کودک را تقویت می‌کند. حتی یادگیری حل کردن فقط یک وجه روبیک، تمرکز کودک را به طرز چشمگیری بالا می‌برد.

همانطور که می‌دانید، روبیک یک مکعب ۳ در ۳ است که هر وجه آن ۹ مربع رنگی دارد (معمولاً شش رنگ سفید، قرمز، آبی، سبز، نارنجی و زرد). با چرخاندن لایه‌ها، رنگ‌ها به هم می‌ریزند و بازیکن باید آنها را به حالت اول برگرداند؛ یعنی هر وجه کاملاً یک‌رنگ شود.

• پازل، سرگرمی مفید برای افزایش دقت و حافظه

پازل یکی از ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین بازی‌های تقویت هوش برای کودکان ۲ سال به بالاست. هر چه سن کودک بالاتر می‌رود، تعداد قطعات بیشتر و تصویر پیچیده‌تر می‌شود. پازل مهارت تشخیص الگو، حافظه‌ی دیداری و دقت را تقویت می‌کند. همچنین کودک یاد می‌گیرد که برای رسیدن به هدف تکمیل تصویر، باید مرحله به مرحله پیش برود و هر قطعه را در جای خود بگذارد. پازل‌های چوبی با قطعات درشت برای خردسالان مناسب هستند و پازل‌های ۵۰ تا ۱۰۰ تکه برای کودکان ۶ سال به بالا.

در این بازی، چند قطعه‌ی به هم پیوسته را از هم جدا می‌کنند و کودک باید آنها را در جای درست خود بچیند.

• دومینو؛ شناخت اعداد و الگوها

دومینو مهارت شمارش، تشخیص اعداد و جور کردن را تقویت می‌کند. این بازی برای سنین ۴ سال به بالا که با اعداد آشنا شده‌اند مناسب است.

دومینو یک بازی رومیزی با ۲۸ قطعه‌ی مستطیلی است که هر قطعه به دو نیمه تقسیم شده و روی هر نیمه تعدادی خال سیاه (از صفر تا شش) نقش بسته است. دو یا چند بازیکن به نوبت یک قطعه از دست خود روی میز می‌گذارند، به شرطی که تعداد خال‌های یک سمت آن با خال سمت قطعه‌ی روی میز جور شود. هر کس زودتر قطعه‌هایش را تمام کند برنده است. در این بازی کودک یاد می‌گیرد جلوتر فکر کند و ببیند کدام قطعه را باید نگه دارد و کدام را زودتر بگذارد.

• بازی حافظه؛ کارت‌های جفت‌ برای تمرین به خاطر سپردن

بازی حافظه یکی از شناخته‌شده‌ترین بازی‌های ذهنی کودکان است. این بازی تأثیر مستقیم بر حافظه‌ی کوتاه‌مدت و دیداری دارد. چون کودک باید جای کارت‌ها را در ذهن خود نگه دارد.

در این بازی، چند جفت کارت تصویری (مثلاً ۱۲ جفت) پشت و رو روی میز چیده می‌شود. هر بازیکن به نوبت دو کارت برمی‌گرداند. اگر تصویر آنها یکی بود، آن جفت را برمی‌دارد و یک امتیاز می‌گیرد. اگر جور نبود، کارت‌ها را دوباره پشت و رو می‌گذارد و نوبت به نفر بعد می‌رسد. کسی که جفت‌های بیشتری جمع کند برنده است.

• سودوکوی ساده؛ تمرین منطق

سودوکو یک سرگرمی برای بزرگسالان است که مدل‌های ساده‌تر آن برای کودکان وجود دارد. این  بازی هوش برای کودکانی که از اعداد و الگوها لذت می‌برند، یک چالش لذت‌بخش است و منطق، استدلال، توجه به جزئیات و صبر را تقویت می‌کند. 

نسخه‌ی ساده‌ی سودوکو به جای اعداد ۱ تا ۹، از شکل‌های گوناگون (مثل میوه، حیوان یا شکل‌های هندسی) استفاده می‌کند. صفحه شامل یک جدول ۴ در ۴ یا ۶ در ۶ است. کودک باید در هر سطر، هر ستون و هر مربع کوچک (مثلاً ۲ در ۲) همه‌ی شکل‌ها را بدون تکرار بچیند.