بیاختیاری و عدم کنترل، برای سالمندان پوشکی فقط یک مشکل جسمی نیست. بلکه به روحیهی آنها هم آسیب میزند. به همین دلیل بسیار مهم است که نحوهی رفتار با این افراد را یاد بگیریم.
بیاختیاری ادرار، شایعتر از چیزی است که فکر میکنیم، اما کمتر کسی دربارهی تأثیر آن روی روحیه و عزت نفس سالمند پوشکی حرف میزند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم مطلب امروز را به این موضوع که دغدغهی بسیاری از خانوادههاست، اختصاص دهیم. در این مقاله، شما با پنج نوع اصلی بیاختیاری آشنا میشوید تا بتوانید شرایط عزیزتان را بهتر درک کنید. در ضمن ۱۰ نکتهی کلیدی را مرور میکنیم تا بتوانید بهترین شرایط را برای سالمند پوشکی در منزل مهیا کنید. همچنین یک راهنمای گامبهگام و کاملاً عملی برای تعویض اصولی پوشک داریم که به شما کمک میکند بدون استرس و آسیب، این کار را انجام دهید.
پس تا انتها با دنیای آرامش، متخصص استخدام پرستار سالمند پوشکی در منزل کرج همراه باشید تا بتوانید بهترین نوع مراقبت از سالمند پوشکی را برای عزیزانتان فراهم کنید.
سالمندان پوشکی و انواع بیاختیاری
بیاختیاری ادرار یعنی فرد روی مثانهاش کنترل ندارد. این مشکل میتواند در زمانهای مختلف رخ دهد و یا به شکل ناتوانی کامل در کنترل ادرار باشد. برای مدیریت درست سالمندان پوشکی، اول باید نوع بیاختیاری را بشناسید. انجمن ملی بیاختیاری امریکا (NAFC) این عارضه را به پنج نوع دستهبندی میکند که عبارتند از:
| 1 | نشتی استرسی هنگام فعالیت بدنی، عطسه یا سرفه |
| 2 | حس ناگهانی و شدید نیاز به ادرار و عدم توانایی در کنترل آن |
| 3 | چکه کردن ادرار به خاطر تخلیهی ناقص مثانه |
| 4 | عدم توانایی سالمند در رفتن به دستشویی به خاطر مشکلات جسمی یا ذهنی |
| 5 | ترکیبی از انواع بالا |
…::: مطلب پیشنهادی: انتخاب پوشک مناسب بزرگسالان :::…
نکات نگهداری از سالمندان پوشکی در منزل
در ادامه، ۱۰ نکتهی مهم برای مراقبت از سالمندان پوشکی که NAFC روی آنها تأکید دارد را به شما ارائه میکنیم تا بتوانید کیفیت زندگی عزیزانتان را به بهترین شکل حفظ کنید.
-
یک محیط راحت و بدون قضاوت ایجاد کنید
یکی از بزرگترین فشارهای روحی سالمند پوشکی، شرم و خجالت است. پس در چنین شرایطی حفظ کرامت او به اندازهی سلامت جسمیاش اهمیت دارد. شما باید با همدلی برخورد کنید، نه با ناامیدی. در واقع باید به عزیزتان یادآوری کنید که بیاختیاری یک عارضهی پزشکی است، و نه یک مشکل شخصیتی.
-
یک برنامهی منظم برای دستشویی رفتن تنظیم کنید
تمرین دادن مثانه برای بسیاری از افراد مؤثر است. یک برنامهی ثابت به مثانه کمک میکند دوباره به روند عادی عادت کند و بروز حوادث ناخواسته کمتر شود. توصیه میشود هر ۲ تا ۴ ساعت یک بار، سالمند را به دستشویی ببرید، حتی اگر نیاز آن را حس نمیکند. برای سالمندانی که آلزایمر یا مشکل حرکتی دارند، زمان رفتن به سرویس بهداشتی را به آرامی یادآوری کنید. در ضمن دو ساعت قبل از خواب، مصرف مایعات را کم کنید و حتماً قبل از خواب فرد را به دستشویی ببرید.
-
از محصولات مناسب استفاده کنید
شما باید محصولاتی انتخاب کنید که با میزان تحرک و سبک زندگی سالمند متناسب باشد. مثلا انتخاب پوشک مناسب بزرگسالان اهمیت زیادی دارد و باعث افزایش کیفیت زندگی میشود. در ضمن از تشک و کاور ضدآب برای محافظت از تخت و مبل استفاده کنید. دستمال مرطوب و کرم مخصوص هم همیشه در دسترس داشته باشید.
-
دسترسی به دستشویی را آسان کنید
محیط دستشویی را ایمن و در دسترس قرار دهید: راهروها را خلوت و روشن نگه دارید، میلههای کمکی کنار توالت نصب کنید، از صندلی توالت بلند یا لگندار استفاده کنید. برای سالمندان پوشکی که تحرک کمی دارند، میتوانید شبها یک صندلی توالت پرتابل کنار تخت بگذارید.
-
رژیم غذایی و مصرف مایعات را کنترل کنید
آنچه سالمند میخورد و مینوشد، روی کنترل مثانه تأثیر مستقیم دارد. از محرکهای مثانه مثل کافئین، الکل، غذاهای تند، مرکبات و شیرینکنندههای مصنوعی دوری کنید. به سالمند آب کافی بدهید؛ چون کمآبی باعث عفونت ادراری و غلیظ شدن ادرار میشود که نیاز به سرویس بهداشتی را شدیدتر میکند. سعی کنید الگوهای ادرار را ثبت و موارد مشکوک را شناسایی کنید تا محرکهای مثانه مشخص شوند.
-
به سلامت پوست توجه کنید
تماس طولانی ادرار با پوست باعث قرمزی، عفونت و تخریب پوست میشود. پس به طور مرتب پوست را از نظر قرمزی و التهاب چک کنید. سعی کنید از لباس و پوشک تنفسپذیر استفاده کنید تا هوا به پوست برسد.
-
علائم را پیگیری کنید و با پزشک در میان بگذارید
بیاختیاری اغلب نشانه بیماری دیگری است و ممکن است با درمان پزشکی، فیزیوتراپی، دارو یا حتی جراحی خوب شود. پس بد نیست که یک دفترچه داشته باشید و زمان دستشویی رفتن، مقدار مایعات، دفعات بیاختیاری و هر تغییر جدید را یادداشت کنید. این اطلاعات را در ویزیت پزشک ارائه دهید تا به تشخیص و برنامه درمانی سالمند پوشکی کمک کند.
-
از سلامت روانی سالمند حمایت کنید
زندگی با بیاختیاری روی روحیه تأثیر منفی زیادی میگذارد. به طوری که بسیاری از افراد به خاطر شرم، گوشهگیر میشوند و از حضور در جمع دوری میکنند. پس شما باید تعامل اجتماعی و روال عادی زندگی روزانه را به سالمند یادآوری کنید. به احساساتش گوش دهید و در هر شرایطی پشتیبان او باشید. اگر افسردگی یا اضطراب مربوط به عدم کنترل ادامهدار شد، از مشاور یا متخصص سلامت روان کمک بگیرید.
-
حمایت و کمک به خود را فراموش نکنید
مراقب سالمند بودن به خودی خود مسئولیت سنگینی است و مراقبت از افرادی که دچار بیاختیاری هستند میتواند چند برابر سختتر باشد. پس فراموش نکنید که از خودتان مراقبت کنید. استراحت کنید و از خانواده، دوستان و یا خدمات مراقبت در منزل کمک بگیرید.
-
خودتان را آگاه نگه دارید
محصولات، روشهای درمانی و تکنیکهای مدیریت بیاختیاری به طور مداوم به روز میشوند. پس همیشه اطلاعات خود را افزایش دهید و تا میتوانید آگاهی خود را در مورد مراقبت از سالمند پوشکی افزایش دهید. افزایش دانش به شما و سالمندتان کمک میکند راحتتر زندگی کنید.
…::: مطالعه بیشتر: راهنمایی در انتخاب پرستار سالمند در منزل :::…
راهنمای نگهداری از سالمندان پوشکی
برای اینکه پوست سالمندتان زیر پوشک زخم نشود و کار تعویض برایتان ساده و بیاسترس باشد، مراحل زیر را به ترتیب انجام بدهید.
| 1 | وسایل را کنار دستتان بچینید |
| 2 | سالمند را به پهلو بخوابانید |
| 3 | پوشک کثیف را دربیاورید |
| 4 | از جلو به عقب تمیز کنید |
| 5 | پوست را خشک کنید و کرم بزنید |
| 6 | پوشک تمیز را بپوشانید |
| 7 | جمعآوری و تمیزکاری |
-
وسایل را کنار دستتان بچینید
قبل از شروع، پوشک تمیز، دستکش یکبارمصرف، دستمال مرطوب (بدون بو و الکل)، کرم پوشک (اکسید روی یا وازلین)، یک زیرانداز یکبارمصرف و یک کیسه زباله را دم دست بگذارید. این کار باعث میشود وسط کار مجبور نشوید سالمند را تنها بگذارید.
-
سالمند را به پهلو بخوابانید
با آرامش به سالمند بگویید که میخواهید پوشکش را عوض کنید. زانوهایش را کمی خم کنید، یک دستتان را زیر شانه و دست دیگر را زیر لگنش ببرید و به آرامی او را به یک پهلو بچرخانید. این روش به کمر شما فشار نمیآورد و به سالمند هم آسیبی نمیرسد.
-
پوشک کثیف را دربیاورید
چسبهای پوشک کثیف را باز کنید و لبه جلوی آن را به سمت داخل جمع کنید. سپس پوشک را از زیر سالمند خارج کنید و داخل کیسه زباله بگذارید.
-
از جلو به عقب تمیز کنید
با دستمال مرطوب، ناحیه باسن و کشاله ران را از جلو به عقب پاک کنید. این کار از عفونت ادراری جلوگیری میکند. هر بار از یک قسمت تمیز دستمال استفاده کنید و هرگز پوست را با دست نمالید.
-
پوست را خشک کنید و کرم بزنید
با یک حولهی نرم، پوست را به آرامی خشک کنید. روش خشک کردن باید به شکل قرار دادن حوله روی پوست باشد و نباید آن را روی پوست بکشید. بگذارید هوا چند ثانیه به پوست بخورد. بعد یک لایه خیلی نازک از کرم پوشک روی نواحی مورد نظر بمالید. کرم زیاد استفاده نکنید و یک لایهی نازک کافی است.
-
پوشک تمیز را بپوشانید
وقتی سالمند هنوز به پهلو خوابیده است، لبه پشت پوشک تمیز را زیر باسنش بگذارید. بعد او را به پشت برگردانید. قسمت جلوی پوشک را از بین پاها به سمت بالا بکشید و چسبها را محکم بچسبانید. بعد از بستن، چک کنید که بتوانید دو انگشتتان را راحت زیر کش کمری پوشک جا بدهید. لبههای دور پا را هم مرتب کنید تا چروک نداشته باشد.
-
جمعآوری و تمیزکاری
پوشک کثیف و دستکشها را داخل کیسه زباله ببرید و در آن را محکم ببندید. دستهایتان را با آب و صابون بشویید. اگر سالمند بیشتر روز را در رختخواب است، هر دو ساعت یک بار او را جابهجا کنید تا زخم بستر نگیرد.
…::: مطالعه بیشتر: …::: لیست کامل خانه سالمندان های کرج (جدید) :::…
چرا سالمندان از پوشک پوشک بزرگسالان خودداری می کنند؟
دلایل متعددی وجود دارد که پوشیدن لباس زیر بیاختیاری را برای سالمندان دشوار (و گاهی غیرممکن) میکند. برخی از این عوامل خارج از کنترل آنهاست و رسیدگی به آنها نیازمند صبر زیاد مراقبان خانواده خواهد بود.
-
کاهش حس بینایی و بویایی
حواس انسان با افزایش سن بهتدریج ضعیف میشود. این مسئله میتواند باعث عدم آگاهی سالمند از کثیفی و بوی بد لباسها و مبلمان شود. حتی اگر سالمند اعتراف کند که اتفاقی رخ داده، ممکن است آن را کماهمیت جلوه دهد و به پوشیدن همان لباس ادامه بدهد. چون تأثیر کامل بیاختیاری را بهدرستی درک نمیکنند، اغلب احساس میکنند استفاده از محصولات محافظ بیاختیاری مانند پوشک سالمندان غیرضروری است؛ بهویژه اگر خانه را ترک نکنند یا مهمان زیادی نداشته باشند.
گفتن این موضوع آسان نیست، اما گاهی اطلاع دادن ملایم به عزیزتان که بوی بدن یا خانهشان ناخوشایند شده، میتواند اولین قدم مؤثر برای پذیرش پوشک سالمندان باشد. فراموش نکنید که بسیاری از افراد وقتی متوجه میشوند که دیگران به موضوعی که فکر میکردند پنهان کردهاند، پی بردهاند، بسیار خجالت میکشند. بنابراین این خبر را با نهایت احترام و ملایمت به آنها بگویید.
-
افسردگی
اگر فرد مورد نظر شما نسبت به بوی بدن یا ظاهر خود هیچ خجالتی نشان نمیدهد، ممکن است با مشکل عمیقتری روبهرو باشید. از دست دادن علاقه به مراقبت شخصی، معاشرت اجتماعی و سایر فعالیتها میتواند از علائم افسردگی در سالمندان باشد.
تشخیص افسردگی در این سنین دشوار است، اما انزوای اجتماعی، بیماریهای مزمن و دردهای جسمی، این گروه را در معرض خطر بالایی قرار میدهد. اگر چنین علائمی مشاهده کردید، هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. درمان افسردگی میتواند به عزیزتان کمک کند تا حال بهتری داشته باشد و دوباره به مراقبت از خود علاقهمند شود. این کار عزتنفس او را تقویت کرده و تمایلش را برای بیرون رفتن و معاشرت افزایش میدهد.
-
زوال شناختی
اگر انکار، غفلت یا افسردگی دلیل امتناع عزیزتان از مراقبت از بیاختیاری ادرار نیست، غربالگری زوال عقل گام بعدی است. مهم نیست دیگران چقدر با او صحبت کنند؛ اگر زوال شناختی یا زوال عقل وجود داشته باشد، سالمند ممکن است دیگر قادر به تصمیمگیری درست درباره پوشیدن محصولات بیاختیاری، تعویض لباس یا سایر وظایف مراقبت از خود نباشد. هرگاه علائم جدید یا شدیدتر مشکلات حافظه یا نشانههای زوال عقل ظاهر شد، سریعاً برای ارزیابی کامل پزشکی اقدام کنید. تشخیص زودهنگام برای برنامهریزی و ارائه مراقبت مناسب بسیار حیاتی است.
-
وقتی همه راهها نتیجه نداد
فراموش نکنید که سالمندان همچنان مسئول زندگی و انتخابهای روزمره خود هستند. هرچند پیشنهادهای ما از روی محبت است، اما تا زمانی که آنها هنوز صلاحیت تصمیمگیری دارند، نمیتوانیم آنها را مجبور به انجام کاری کنیم. در چنین شرایطی هر کاری که از دستتان برمیآید برای متقاعد کردنشان به دریافت کمک پزشکی انجام دهید. ولی این کار را با احترام و حفظ کرامت آنها انجام دهید و به آنها برای تصمیمگیری فشار وارد نکنید.
گاهی زمان خودش مشکلات را حل میکند. بسیاری از افراد وقتی تحت فشار قرار نگیرند، مقاومتشان کمتر میشود و خودشان به سمت پذیرش مشکلاتشان قدم برمیدارند.
…::: مطالعه بیشتر: مراقبت معنوی از سالمندان (راهنمای جامع) :::…
جمعبندی
مراقبت از سالمند پوشکی شاید در نگاه اول کاری سخت و طاقتفرسا به نظر برسد، اما حقیقت این است که با رعایت چند اصل ساده میتوانید زندگی را برای این افراد و خود سادهتر کنید. رمز موفقیت در این مسیر، صبر و احترام گذاشتن به کرامت انسانی است. در واقع باید بپذیرید که یک مشکل پزشکی هیچگاه نباید به احساس شرم و خجالت برای سالمند تبدیل شود.
سوالات متداول
هر چند ساعت یک بار باید پوشک سالمند را عوض کرد؟
بهترین کار این است که هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار پوشک را چک کنید و به محض خیس یا کثیف شدن، آن را عوض کنید. برای سالمندانی که بیاختیاری مدفوع دارند، تعویض پوشک باید بلافاصله انجام شود.
چطور از زخم بستر در سالمندان پوشکی پیشگیری کنیم؟
با هر بار تعویض، پوست را کاملاً خشک کنید و از کرم مناسب استفاده کنید. در ضمن اگر سالمند بیشتر روز را در رختخواب است، هر دو ساعت یک بار جای او را جابهجا کنید تا فشار روی یک نقطه نماند.
بهترین روش برای تمیز کردن ناحیه هنگام تعویض پوشک چیست؟
همیشه از جلو به عقب (به سمت مقعد) تمیز کنید تا باکتری به مجاری ادراری منتقل نشود. از دستمال مرطوب بدون الکل و عطر استفاده کنید و هرگز پوست را نمالید. بعد از تمیز کردن، با یک حوله نرم پوست را به آرامی خشک کنید و سپس کرم محافظ بزنید.