علت خارش بدن در سالمندان

علل خارش پوست در سالمندان چیست؟

بر اساس گزارش کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، خارش در سالمندان به شش دسته اصلی تقسیم می‌شود:

بیماری‌های پوستی

یکی از علل خارش بدن در افراد مسن، خشکی پوست است، که انواع آن در حدود ۳۸ تا ۸۵ درصد افراد دیده می‌شود و معمولاً در آب‌وهوای خشک تشدید می‌شود. 

1. درماتیت تماسی  و آلرژیک باعث خارش در ناحیه‌ی تماس می‌شود.

2. درماتیت سبورئیک، که حدود یک‌سوم سالمندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، غالباً در نواحی چرب مانند پوست سر، اطراف گوش، چین‌های بینی و بین‌کتف دیده می‌شود.

3. درماتیت آتوپیک در سالمندان با خارش بسیار شدید، حس سوزش و گزگز همراه است و خارش را بیشتر می‌کند.

4. در پسوریازیس، خارش عمدتاً کمتر است و با رفع عامل اصلی، از بین می‌رود.

5. در کهیر، خارش اغلب با محرک‌هایی مانند لباس تنگ تحریک می‌شود و با قرمزی و تورم پوست همراه است.

بیماری‌های سیستمیک و داخلی

خارشهای این دسته نشانه‌ی یک بیماری داخلی است. 

1. در بیماری مزمن کلیوی، خارش معمولاً دو تا سه ماه پس از شروع دیالیز بروز می‌یابد و اغلب با خشکی پوست همراه است. 

2. در بیماری‌های کبد و صفرا، خارش معمولاً سراسری است، با خاراندن تسکین نمی‌یابد و ممکن است با محرک‌ها تشدید شود. 

3. اختلالات تیروئید (هم پرکاری و هم کم‌کاری) می‌توانند با کهیر و خارش همراه باشند. 

4. پلی‌سیتمی ورا که نوعی بیماری خونی است، با خارش شدید مشخص می‌شود و به ویژه پس از تماس با آب تشدید یافته و با حس سوزش همراه است. 

5. کم‌خونی یا کمبود آهن نیز باعث خارش عمومی می‌شود. 

6. لنفوم هوچکین هم از مهم‌ترین علل سیستمیک است که در آن خارش اغلب در ناحیه‌ی غدد لنفاوی احساس می‌شود.

خارش ناشی از دارو

خارش ناشی از دارو می‌تواند با یا بدون بثورات پوستی همراه باشد. نکته‌ی مهم این است که در برخی موارد، خارش ممکن است چندین ماه پس از شروع مصرف دارو ظاهر شود، بنابراین ثبت دقیق تاریخچه‌ی دارویی بیمار در تشخیص این نوع خارش نقشی حیاتی دارد.

اختلالات عصبی

خارش‌هایی که از اعصاب ناشی می‌شوند، معمولاً با درد، سوزش یا گزگز همراه هستند. در سالمندانی که آبله‌مرغان گرفته‌اند، ممکن است تا مدتها جای آن ضایعه خارش داشته باشد. نوعی خارش در ساعد و بازو دیده می‌شود که با آفتاب بیشتر می‌شود و ممکن است یک دست یا هر دو دست را درگیر کند. نوعی دیگر از خارش بین دو کتف یا روی پشت ظاهر می‌شود که پوست آن ناحیه معمولاً تیره‌تر می‌گردد. همچنین فشار روی عصب یا آسیب ناشی از دیابت هم می‌تواند باعث خارش پوست سر شود.

اختلالات روانپزشکی

گاهی اوقات خارش سالمندان منشأ روانی دارد و ریشه‌ی جسمی مشخصی برای آن پیدا نمی‌شود. برخی افراد بدون دلیل فیزیکی، احساس خارش شدید می‌کنند و آنقدر می‌خارانند که پوستشان زخمی می‌شود. یکی از نمونه‌های رایج، حالتی است که فرد فکر می‌کند حشره‌ای روی پوستش راه می‌رود، در حالی که چنین چیزی وجود ندارد. همچنین افسردگی یا فشارهای روحی ناشی از تغییرات زندگی نیز می‌توانند با خارش همراه باشند.

علل ناشناخته

در این حالت، فرد، دچار خارش مزمن است، اما پوستش نه جوشی دارد، نه خشکیِ چشم‌گیری، و هیچ بیماری دیگری هم در او تشخیص داده نمی‌شود. در چنین شرایطی پزشک باید همه‌ی دلایل دیگر مانند بیماری‌های پوستی، داخلی، عصبی و روانی را کاملاً بررسی کند و اگر هیچ‌کدام نبود، در دسته‌ی موارد ناشناخته معرفی می‌شود و درمان طبق تشخیص پزشک انجام می‌شود.